"Exploring the future of work & the freelance economy"

Vier simpele alternatieven voor de plannen van Borstlap

De commissie Borstlap legt een te grote focus op het terugdringen van het aantal zzp ‘ers, vindt Martine Bakx, onderneemster en ervaringsdeskundige als het gaat om de flexibele arbeidsmarkt. Ze komt met vier ingrijpende, maar toch simpele, alternatieven voor een meer evenwichtige arbeidsmarkt.

Begin jaren ’90 werkte ik als uitzendkracht bij het postsorteercentrum naast CS Rotterdam. Vaste krachten vroegen mij niet te snel te werken. Vaste krachten verstopten zich voor de teamleider als ze klaar waren met een klus. Een spoedzending in de reguliere post? Niemand wist wat daar mee moest gebeuren.

Begin jaren ’00 werkte ik als invalkracht bij een stichting. Op de afdeling kon ik kiezen uit zes in hoogte verstelbare bureaus voorzien van alle ergonomische snufjes. Collega’s in vaste dienst zag ik er nauwelijks. Die waren ziek, werkten parttime of waren op integratiebasis aan de slag.

Ik ken een schildersbedrijf waar de eigenaar tot een paar jaar geleden kleine dakkapellen zelf deed. Omdat ie voor zijn werknemers verplicht was om een steiger neer te zetten voor een paar uurtjes schilderwerk. Nu werkt ie met zzp’ers die dat klusje op een ladder doen.

Huiverige werkgevers

De Commissie Borstlap is in haar rapport, waarin wordt geadviseerd hoe je flexwerk kunt terugdringen, vergeten waarom werkgevers zo huiverig zijn voor vast:

  • Verplichtingen; 2 jaar doorbetalen bij ziekte, arbo-regels en integratietrajecten.
  • Ontslagbescherming en ontslagvergoeding.
  • Minder uren, ander werk of salarisverlaging is lastig.
  • Een werknemer kan opstappen wanneer hij wil. Om naar de concurrent te gaan of om voor zichzelf te beginnen.

Deze obstakels worden aangestipt, doch de oplossing wordt vooral gezocht in het ontmoedigen van zzp’ers en het duurder, lastiger en onaantrekkelijker maken van flexcontracten voor werkgevers. Borstlap denkt dat er zo meer vaste contracten komen. Vaste contracten die zekerheid bieden aan de werknemer en niet aan de werkgever.

De werkgever is verantwoordelijk voor loondoorbetaling bij arbeidsongeschiktheid, geen werk of langdurige ziekte. Maar waarom moet een bakker loon doorbetalen als zijn vaste werknemer arbeidsongeschikt raakt op de ski-piste? Wat kan de tandarts eraan doen als zijn vaste assistent kanker krijgt en maanden niet inzetbaar is? Waar moet het strandpaviljoen bij regen de vaste obers van betalen?

Voor een werknemer wordt een ziekteverzuim- en pensioenverzekering afgesloten, voor een werknemer worden premies afgedragen voor WW en WAO. Natuurlijk is het een probleem dat dat vaak niet gebeurt voor de groeiende groep werkenden zonder werkgever.

Nieuwe wetgeving, nieuwe problemen

De Wet Werk en Zekerheid heeft ervoor gezorgd dat langdurige flexibele arbeidscontracten (vaste oproepkrachten in de ambulante zorg, vaste invalkrachten in het onderwijs, vaste seizoenskrachten) zijn verdwenen. “Je contract wordt niet verlengd want dat moet vast worden volgens de wet. Kom over zoveel maanden maar terug dan kunnen we je een nieuw contract aanbieden. Of kom als uitzendkracht of zzp’er bij ons werken.”

En het dan raar vinden dat er geen vervangers meer zijn voor zieke leraren. Dat scholen via uitzendbureaus mensen inhuren. Dat leerkrachten wat anders gaan doen na de zoveelste tijdelijke werkgever.

De Wet Arbeid in Balans moet ervoor gaan zorgen dat het aantal langdurige flexibele arbeidscontracten via payroll en uitzendbureaus gaat afnemen. Diegene die dat verzonnen heeft denkt dat daar vaste arbeidscontracten voor in de plaats komen. Ik vrees dat het vooral meer kortdurende flexibele arbeidscontracten zullen worden. Steeds een verse lading scholieren, studenten of arbeidsmigranten én nog meer zzp’ers. En als het zonder arbeidscontract kan schakelen ze over op stagiaires en uitkeringsgerechtigden in het kader van werkervaring op doen. Om het over zwart werken nog maar niet te hebben.

  • Vaste arbeidscontracten zijn niet te doen voor kleine werkgevers. Al jaren niet.
  • Seizoenswerk, invallers, oproepkrachten en eenmalige klussen zijn van alle tijden.

De politiek zal iets anders moeten bedenken dan flex ontmoedigen en vast verplichten.

Daar wil ik ze best bij helpen:

  1. BTW

Zzp’ers dragen BTW af. Die belasting kun je gebruiken voor een verzekering voor ziekteverzuim, pensioen, WW en WAO. Deze pot verdampt nu omdat een zakelijke opdrachtgever het als voorbelasting mag verrekenen. Dat is best raar. BTW staat voor Belasting Toegevoegde Waarde terwijl een zzp’er een eindproduct levert. Denk aan een tuinman, een kapper, een webbouwer, een cateraar, een presentator of een fotograaf. Een zzp’er die geen eindproduct levert is vaak eigenlijk een werknemer.

Nog vreemder is dat tot voor kort, een zzp’er via de KOR (Kleine OndernemersRegeling) afgedragen BTW terug kon krijgen terwijl de opdrachtgever het al verrekend heeft. Een cadeautje van de belastingdienst.

Per 1 januari is de regeling veranderd. De zzp’er hoeft nu geen BTW meer te heffen tot een bepaalde omzet. Hij wordt daarmee goedkoper voor partijen die geen BTW kunnen verrekenen zoals particulieren en stichtingen. Het is oneerlijke concurrentie t.o.v. de zzp’er die wel BTW in rekening moet brengen en afdragen.

Schaf de KOR af. Schaf voorbelasting verrekenen af. Gebruik het geld voor collectieve verzekeringen voor zzp’ers.

Dat is win/win: Zzp’ers worden 21% duurder voor zakelijke opdrachtgevers waardoor die eerder geneigd zullen zijn hen in dienst te nemen bij een schijndienstverband. Én elke zzp’er is verzekerd.

  1. Winstbelasting

Winstbelasting wordt betaald in het land waar het bedrijf op papier gevestigd is en niet in het land waar de werknemers wonen. Terwijl dat land zorg draagt voor onderwijs, zorg en infrastructuur.

Hoe hoger de winst, hoe meer energie er gestoken wordt in belastingontwijking. In welk land betaal je de minste belasting? Kunnen we de winst doorschuiven naar een andere BV? Ik vind het crimineel dat winstbelasting gemaakt in landen met hongerloontjes terecht komt in belastingparadijzen of volledig wordt ontweken.

Schaf de winstbelasting af. Maak er een verplichte uitkering aan werknemers van die er belasting over betalen in het land waar ze wonen.

Dat is win/win: Werknemers krijgen een financiële prikkel en profiteren mee bij winst. Lage lonen, hoge lonen, elke werknemer krijgt dezelfde uitkering gebaseerd op het aantal gewerkte uren. Belastinggeld komt terecht in het land waar de werknemers wonen.

  1. Wederzijdse opzegtermijn

Het is logisch dat een werkgever liever geen vast aanbiedt. Het zijn veel verplichtingen, flexibiliteit neemt af en de werkgever kan alleen nog van de werknemer af met een gegronde reden en een transitievergoeding. Er staat geen zekerheid voor de werkgever tegenover.

Schaf vaste contracten af en maak er een wederzijdse opzegtermijn van afhankelijk van het aantal gewerkte jaren. Je start met een opzegtermijn van 2 maanden en elk jaar neemt de opzegtermijn toe met een maand tot een maximum van een jaar.

In onderling overleg kunnen werkgever en werknemer het anders afspreken.

Voor uitzendbureaus en detacheerders geldt hetzelfde.

  1. Sociale zekerheid

Het is raar dat wij in Nederland de sociale zekerheid steeds meer overlaten aan de markt. Loondoorbetaling bij ziekte of arbeidsongeschiktheid komt twee jaar lang voor rekening van de werkgever die daar een verzekering voor afsluit. Het komt voor dat de verzekering niet uitkeert en de werkgever toch moet doorbetalen.

Zzp’ers dienen zelf iets te regelen. Verzuimverzekeringen voor ondernemers zijn duur en zijn streng in uitkeren. Bij broodfondsen zie je gesteggel tussen de deelnemers onderling.

Langdurige ziekte en arbeidsongeschiktheid moet je niet aan de markt overlaten, dat is een taak van de overheid.

Het huidige sociale zekerheidstelsel bestaat momenteel uit toeslagen en uitkeringen. Waarbij het voor degenen die er in aanmerking voor komen niet loont om (meer uren) te werken. Je raakt je toeslagen kwijt en/of wordt ervoor gekort op je uitkering. Regelmatig met terugwerkende kracht wat voor grote problemen zorgt.

Robin Fransman heeft een geniale versimpeling uitgedokterd; een uitkeerbare belastingheffingskorting. Er wordt belasting geheven over élke euro die wordt verdiend die tot een bepaald bedrag niet hoeft te worden afgedragen. Wordt het drempelbedrag niet gehaald, dan krijg je het verschil uitgekeerd. Iemand die niet werkt krijg zo het volledige bedrag. Iemand die te weinig werkt om in zijn levensonderhoud te voorzien krijgt een aanvulling. Tewerkstelling voor behoud van uitkering moet verboden worden.

Breng de loondoorbetaling bij ziekte voor werknemers terug naar 6 weken. Schaf het toeslagencircus en de uitkeringen af. Vervang het door een uitkeerbare belastingheffingskorting.

Bijkomend voordeel is dat er niets aparts opgetuigd hoeft te worden voor het “persoonlijk ontwikkelbudget” van Borstlap en dat er voor studenten weer wat geregeld is.

Eenvoud

Sluit ik af met de slogan van de belastingdienst:

“Leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker.” Ik zou zeggen belastingdienst, begin daarmee!

 

Martine Bakx is een ontwerper die vindt dat een goed product boven marketing- en verkooptechnieken gaat. Motto “less is more”; dingen moeten zo eenvoudig mogelijk zijn doch niet eenvoudiger.

ZiPconomy geeft ruimte aan auteurs die eenmalig een artikel willen plaatsen op ZiPconomy. Naam en functie van deze gastbloggers worden onder het artikel vermeld. Bekijk alle berichten van Gastblogger

7 reacties op dit bericht

  1. Goed realistisch verhaal….van deze tijd…..

    Borstlap cs….oude denker (letterlijk)….terug in de tijd…..zo’n kleine 60 jaar……betutteling…….weinig vrijheid……

  2. BTW is een belasting die de finale consument betaalt na een reeks van doorbelastingen en verrekeningen binnen de bedrijfskolom. Het heeft m.i. niets te maken met de ZZP-er. Deze is net als alle andere ondernemingen slechts een tussenschakel en inner voor de belastingdienst.
    De KOR is er voor de hele kleine omzetten bij eenmanszaken en geldt maar voor een heel klein deel van de ZZP’ers. Ik begrijp ook de logica niet om BTW in te ruilen voor collectieve verzekeringen voor ZZP’er. Heeft m.i. niets met elkaar te maken. Vooral zo houden.
    Zijn de vier genoemde ‘alternatieven’ voor de plannen van cie Borstlap echt dé oplossing voor een meer evenwichtige arbeidsmarkt?

    • @Richard

      Het bedrijf dat de tuin laat doen door een zzp-er is geen finale consument?

      Juist voor degene die gebruik maken van de KOR is een verzekering van belang.

      • Het bedrijf dat de tuin laat doen door een ZZP’er is inderdaad géén finale consument. Dit bedrijf zal de gemaakte kosten voor de hovenier gewoon opvoeren als bedrijfslasten, en de BTW die de hovenier in rekening heeft gebracht, vereffenen als voorbelasting. Als de hovenier gebruik maakt van de KOR, dan zal hij geen BTW in rekening brengen en dat ook duidelijk vermelden op de factuur. Het factuurverdrag is dan lager, maar het bedrijf heeft dan ook niets te verrekenen. Per saldo maakt het dus geen verschil.

        De hovenier zal pas gebruik kunnen maken van de KOR als hij/zij minder dan 20K omzet draait per jaar. Uitgaande van een tarief van 35,- en 15% kosten betekent dat minder dan 485 uur werk per jaar. In ieder geval minder dan 1225 uur en dus geen zelfstandige aftrek . Als deze meneer of mevrouw inkomensafhankelijk is van dit werk, kan hij of zij misschien beter iets anders gaan doen.

        Je stelt dat ‘juist’ voor degene die gebruik maken van de KOR, een verzekering van belang is. Kun je dit misschien toelichten of onderbouwen? Ik zou juist denken dat deze ZZP’ers minder inkomensafhankelijk zijn van hun werk als zelfstandige en daarom juist minder behoefte hebben aan een AOV.

        • BTW-aftrek is bedoeld voor materiaal/producten/diensten die verder verhandeld worden. Een tuin is dat niet.

          Wel/geen BTW in rekening brengen maakt uit voor een stichting of particulier. Dat is de oneerlijke concurrentie.

          Aan de onderkant van de markt. Daar waar veel uren gemaakt worden voor die 20.000 is juist meer behoefte aan een AOV.

  3. Dank, uw derde en vierde idee zijn creatief en vernieuwend, dragen hopelijk bij aan een oplossing en heb ik met genoegen gelezen.
    Uw eerste twee ideetjes vragen om een reactie.

    1e BTW.
    Uw tekst ‘Zzp’ers dragen BTW af’ moet m.i. luiden: ‘Ondernemers factureren met omzetbelasting, tenzij er sprake is van het 0-tarief, een verleggingsregeling of een vrijstelling’.
    Een zzp’er die middels de factuur verklaart richting de afnemer van zijn dienst/levering ondernemer te zijn factureert dus ook btw. De factuurverplichting is overigens in de wet op de omzetbelasting opgenomen.
    De bestaansreden en de wijziging in de kleine ondernemersregeling voor 2020 zijn u kennelijk nog niet bekend, terwijl die zorgvuldig wordt uitgelegd op de website van de Belastingdienst*.
    Het aantal ondernemers dat onder de kleine ondernemersregeling valt lijkt me ook relevant.

    *https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/bldcontentnl/belastingdienst/zakelijk/btw/hoe_werkt_de_btw/nieuwe-kleineondernemersregeling

    2e De winstbelastingen.
    Die bestaan in Nederland uit de Wet op de Inkomstenbelastingen en de Wet op de Venootschapsbelasting. Dat zijn twee belangrijke pilaren in ons maatschappelijke systeem. Zie de jaarlijkse miljoenennota. Het ontwijk- on ontduikgedrag van multinationals gebruiken om die twee winstbelastingen – zonder nuance – af te schaffen getuigt niet van feitenkennis. Het in 2021 beperken van die vluchtroutes – rente en royalties – van de grote jongens levert ongeveer € 1 tot 2 mld. op volgens professor Arjan Lejour – hoogleraar in belastingen en openbare financiën – in recente publicaties. Wereldwijd kan de schadebeperking nog groter zijn.

    Mij lijkt het handig eerst de feiten te kennen en dan er een zorgvuldige mening over te delen.

  4. “Mij lijkt het handig eerst de feiten te kennen en dan er een zorgvuldige mening over te delen.”

    Ik ken de feiten. Ik verkeer in een omgeving met veel zzp en zmp.

    Ik zie niet in waarom een ondernemer de btw van tuinonderhoud mag verrekenen en de particulier niet.
    De nieuwe KOR bevoordeelt de parttime werkende tuinman die onder de 20.000 blijft.

    Verder heb ik het natuurlijk niet over inkomstenbelasting als ik schrijf dat het beter een uitkering aan werknemers kan worden.

    Begrijpend lezen is ook een vak Terry.
    En dit is inderdaad totaal niet mijn vakgebied. Maar ik ben bang dat we dit beter niet over kunnen laten aan professionals als Borstlap en Ascher. Er is flink tegengeluid nodig.