Inhuur en de Wet DBA. Wat gaan de grote opdrachtgevers doen?

Stef Witteveen door
2 reacties

De wet DBA vergroot het inhuurrisico van opdrachtgevers en intermediair. Nieuwe constructies en afspraken zullen niet zonder financiele gevolgen zijn. De sleutel voor een nieuwe omgang met freelancers ligt volgens Stef Witteveen bij grote inleners die op zoek gaan naar duurzame oplossingen.

Enkele weken voordat de Wet DBA echt ingaat, is nog niet duidelijk hoe de grotere opdrachtgevers van zzp’ers met de nieuwe regelgeving om zullen gaan. Veel intermediaire partijen zijn actief in overleg met de Belastingdienst en kiezen voor werkbare modelovereenkomsten maar de meeste grote inleners hebben nog geen definitieve keuze gemaakt. Onder het oude regime konden inleners hun risico’s nog afwenden door met een tussenpartij te werken maar dat zal vanaf 1 mei niet zomaar meer kunnen.

Intermediairs

Intermediairs kunnen met de zzp’ers een zogenaamde ‘tussenkomst-modelovereenkomst’ sluiten maar daar zal hoe dan ook in staan dat er bij de inlener niet onder leiding en toezicht kan worden gewerkt. Indien er bij controle door bijvoorbeeld de Belastingdienst in de feitelijke werksituatie toch werkgeversgezag wordt geconstateerd, zal de intermediair als werkgever van de zzp’er kunnen worden aangemerkt. Noch de intermediair, noch de zzp’er, noch de inlener zal dat risico graag lopen omdat de consequenties van een dergelijke situatie niet meer op een ander zullen zijn af te wentelen.

De tussenbureaus zullen daarom, naast die ‘tussenkomst-modelovereenkomst’, nog een overeenkomst met de inlenende partij moeten sluiten waarin leiding en toezicht in de feitelijke werksituatie wordt uitgesloten. Staatssecretaris Wiebes is hierover onlangs bij de beantwoording van vragen aan de Tweede Kamer, heel duidelijk geweest. Indien het voor de inlener mogelijk is om werkgeversgezag in de werksituatie uit te sluiten, is dit geen probleem maar in veel gevallen betekent dit dat oude gewoontes op de werkvloer zullen moeten veranderen. Bij grote werkgevers in bijvoorbeeld de financiële dienstverlening, de bouw of bij de overheid, zijn deze veranderingen niet altijd gemakkelijk door te voeren. Steeds vaker hoor je in de markt dat zzp’ers bij deze grotere opdrachtgevers nu onder leiding en toezicht werken.

Burgerlijk Wetboek gaat weer prevaleren boven fiscale regels

Met de invoering van de Wet DBA wordt eigenlijk een soort bypass van de Arbeidswet afgeschaft want daar heeft de VAR de afgelopen 10 jaar voor gezorgd. Nu de Belastingdienst weer zal gaan controleren op de al lang bestaande en ongewijzigde wetgeving, zal het Burgerlijk Wetboek weer gaan prevaleren boven de contractuele en fiscale wet- en regelgeving. Er blijven nog voldoende mogelijkheden over om het personeelsbestand flexibel in te richten maar oplossingen zonder nadelen bestaan niet meer. Het lijkt erop dat veel zzp’ers met een éénmanszaak hun fiscale faciliteiten zullen moeten opgeven om hun opdrachtgevers nog te kunnen vrijwaren. Wellicht zijn de grote opdrachtgevers bereid om (een deel van) die netto inkomsten achteruitgang te compenseren door het tarief van hun zzp’ers wat te verhogen. Dat zou niet onredelijk zijn.

Welke mogelijkheden heeft een opdrachtgever nu feitelijk nog? Hieronder staan de vier opties schematisch weergegeven met alle consequenties per optie. Afhankelijk van de specifieke situatie in de praktijk, kan elke belanghebbende daaruit een keuze maken.

SCHEMA_V5

Sleutel ligt bij grote inleners

Gedurende de implementatieperiode tot 1 mei 2017 zal er nog veel gezocht worden naar de randen van de wetgeving en wellicht gaat er nog een nieuwe gedoogconstructie voor zzp’ers en hun opdrachtgevers ontstaan in de komende maanden. Tot nu toe handelt de Belastingdienst consequent naar de letter en geest van de Wet DBA zoals uit alle tot nu toe gepubliceerde modelovereenkomsten blijkt. De sleutel voor een nieuwe omgang met freelancers ligt naar mijn smaak nu bij de grotere inleners en waarschijnlijk zullen zij naar een zo duurzaam mogelijke oplossing gaan.

Stef Witteveen

Over Stef Witteveen

Stef Witteveen adviseert organisaties bij het ontwikkelen van duurzame en flexibele Human Capital Strategieën. De carrière van Stef is begonnen bij IKEA en Allied Breweries, daarna heeft hij als CEO bij o.a. Randstad België/Luxemburg, Randstad USA en CED Europe jarenlang ervaring opgedaan in de uitzend- en outsourcingssector. Momenteel is Stef als strategisch adviseur betrokken bij Uniforce Professionals (www.uniforce.nl ).

Bekijk meer artikelen van Stef Witteveen >

Reacties

  1. Hoezo ligt de sleutel bij de grote inleners? Waarom niet bij de kleine(re) die toch meestal meer innovativiteit worden toebedeeld? En waarom niet bij de intermediairs, die er toch alle belang bij hebben om dit goed te regelen.

    En last but not least, waarom ligt de sleutel niet bij de bewuste, bonafide zelfstandige professional, die zijn eigen expertise maar op één manier wil blijven aanbieden: als ondernemer die zich laat inhuren als ondernemer (al dan niet met modelovereenkomst) en die pertinent weigert om zich een arbeidsovereenkomst te laten aansmeren alleen omdat de opdrachtgever dat zo prettig en veilig vindt?!

    • De nieuwe wetgeving heeft ervoor gezorgd dat er een risico bij de opdrachtgever komt te liggen dat er gedurende het VAR tijdperk niet lag. De Belastingdienst kan nu de feitelijke werksituatie controleren en op basis van de Arbeidswet een dienstverband constateren. De grote gebruikers zullen in veel gevallen hun werkwijze moeten veranderen of met andere werkvormen gaan werken. Het lijkt er niet op dat ze gewoonweg het controle risico willen lopen.

      De intermediairs hebben al een grote inzet getoond maar zullen van de inleners verlangen dat de zp’ers niet onder leiding en toezicht zullen werken. het is maar de vraag of deze dat zullen willen toezeggen.
      Juist omdat de kleinere inleners innovatiever kunnen zijn, verwacht ik dat daar meer mogelijkheden voor zp’ers zullen blijven. Zij zullen de feitelijke werksituatie sneller en gemakkelijker kunnen veranderen. Er zijn alleen zo verroest veel opdrachten te verwerven bij grote inleners en daarom ben ik nu vooral benieuwd naar de gedragslijn van die groep. Maar Mark, alle belanghebbende hebben een verantwoordelijkheid om te handelen. Eens. In die zin hebben ze allemaal een sleutel.