US Arbeidsmarkt herstelt op zijn vroegst in 2018. Flexibilisering groeit, ook in hogere functies.

Het consultancy bureau McKinsey kwam op 22 juni met een uitgebreide analyse en voorspelling voor de Amerikaanse arbeidsmarkt. Dit 100 pagina’s tellende rapport was niet vrolijkstemmend, en dat is zwak uitgedrukt.Wat een ellende bij elkaar. Men verwacht pas een volledig herstel van de arbeidsmarkt in 2018. En dat alleen in binnen het best case scenario! Her en der geeft het rapport interessante gezichtspunten over flexibilisering van de arbeidsmarkt, ook bij de hoog opgeleiden.

Hoofdpunten

De belangrijkste inzichten volgens McKinsey:

  1. Het herstel is tot nu toe ‘baanloos’ geweest. De verwachting is de eerste vijf jaar van de periode na de crisis er (netto) geen banen bij komen. Dat is langer dan welke andere naoorlogse crisis dan ook.
  2. Het zijn dus vooral organisaties die, met hogere winsten. profiteren van het economisch herstel, niet de werkenden.
  3. Werkgevers verwachten meer flexwerk, telewerk, offshoring. En verrassend: een toenemende ‘afhankelijkheid’ van oudere werknemers. 1 op de 4 werknemers is straks 55+. Als werkgever moet je daar dus rekening mee houden, met andere kwaliteiten en prestaties.
  4. De werkloosheid onder mannen is hoog: 20%. Dit is opvallend, omdat de totale geregistreerde werkloosheid 9,2% bedraagt. Mijn inschatting is dat veel werklozen zichzelf dus niet registreren. Dat betekent dus dat het officiële werkloosheidspercentage veel hoger is dan de 9,2%.
  5. De werkloosheid zit vooral in de lagere regionen van de arbeidsmarkt. Daarentegen is er in 2020 waarschijnlijk een tekort van 1,5 miljoen universitair geschoolden In datzelfde jaar zitten 6 miljoen dropouts werkloos thuis.
  6. De banengroei zit vooral in de sectoren gezondheid, zakelijke dienstverlening, ICT, bouw, en retail. Industrie werd hier ook bij genoemd, maar dat verbaasde mij. Later in het verhaal werd juist een krimp voorspeld. De groei in industrie werd waarschijnlijk ingegeven door ‘wishful thinking’, namelijk het onshoren van werk dat naar het buitenland verplaatst was.

Verschillende scenario’s

In het best case scenario wordt gerekend op toename van de consumptievraag, herstel van de export en dat de skill mismatch wordt aangepakt, de groeiende kwalitatieve discrepantie tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. McKinsey laat in het midden hoe organisaties en overheid dit moeten aanpakken (daar zul je hen voor moeten inschakelen waarschijnlijk). Ze uiten zich in vage termen als: groeipotentie van bedrijven verhogen, aanmoedigen van baanbrekende innovaties die tot nieuwe vraag leiden, verbeteringen in onderwijs om de mismatch in vraag en aanbod te dichten.

Maar één ding is duidelijk: afwachten tot de markt vanzelf herstelt is er niet bij. Dat gaat niet gebeuren.

De genoemde mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt is nog het makkelijkste is op te lossen: immigratie van hoog opgeleide buitenlanders (Aziaten). US is nog steeds een populair immigratieland. De US heeft een positief immigratie saldo: Elk jaar komen er 1 miljoen mensen meer binnen dan er uitgaan.Een factor is wel dat buitenlandse investeerders en bedrijven en toeristen aangaven zich in toenemende mate minder welkom te voelen in de US. Dit door allerlei wetten en regels.

Het worst case scenario is de voortzetting van de trends sinds 2000. Dat is dus geen bizarre veronderstelling. Sterker, ik kan me nauwelijks voorstellen dat de US gaat stoppen met outsourcen, automatiseren en efficiënt werken.

Flexibilisering neemt verder toe, ook voor hoog opgeleiden

Wat betekent dit nu alles voor flexibel werken, en wat zegt McKinsey over tendenzen hierin? Veel open deuren zoals dat gefragmenteerde taken verdeeld worden over meerdere mensen. Mensen die weer voor meerdere opdrachtgevers werken. Anytime, any place.

Het is wel duidelijk dat dit de tijd van specialisten is. Specialiseer je ergens in, en verdeel je talenten over meerdere werkgevers / opdrachtgevers. Het opsplitsen en globaliseren van werk is niet langer beperkt tot ICT, maar ook verzekeraars kunnen hun processen opknippen en verdelen over verschillende landen.

60% van de werkgevers geeft aan dat het verdere flexibilisering van personeel één van de belangrijkste doelstellingen blijft. Meer parttimers, meer oproepers, meer freelancers.
Tijdelijk werk verschuift significant van lager geschoold naar hoger geschoold. Er blijft een enorme vraag naar ICTers, ingenieurs en project managers in de informatie industrie. Maar ook naar minder voor de hand liggende beroepen als zorgassistenten, gieters en voedingsdeskundigen. De eisen aan kwalificaties en inzetbaarheid worden veel groter. Als je gebeld wordt, moet je er staan en meteen aan de slag kunnen. Opleiden doe je maar in je eigen tijd.

Thuiswerken

Het vergroten van de flexibele mogelijkheden op het werk maakt ook dat mensen langer blijven werken. Een aantal werkgevers gaf specifiek aan thuiswerken te faciliteren en toe te staan, om zo vrouwen aan zich te blijven binden. Een grote financiël dienstverlener zet gepensioneerden van allerlei beroepen in om vragen van klanten te beantwoorden. Enkele uren per dag, gewoon vanuit huis. Bij JetBlue, een vliegmaatschappij, werken 6000 van de 8000 reserveringsmedewerkers vanuit huis. Als het druk is, krijgen niet-ingelogden automatisch een alert met de vraag om in te loggen. Deze trend naar home sourcing leidt er toe dat mensen niet meer hoeven te verhuizen voor ander werk.

Talent ontwikkelt zich buiten de grote organisaties

Mijn conclusie is dat de arbeidsmarkt structureel verandert en veel organischer wordt. De traditionele werknemer/werkgever verhouding verdwijnt meer en meer. Er blijft vraag naar opgeleide mensen, maar niet vanzelfsprekend in loondienst. Er is genoeg geld voorhanden. Dat zie je aan de grote overnamebedragen die weer geboden worden voor relatief jonge bedrijven. Het geld dat de gevestigde bedrijven verdienen, wordt dus niet gestopt in nieuwe mensen aannemen, maar in het scouten, en overnemen, van startups. Deze startups blijven meestal bestaan binnen de grotere organisaties.

Het lijkt dus of investeerders doen wat de overheid (nog) niet doet: stimuleren van kleine organisaties op het gebied van innovatie en groei.Talent ontwikkelen buiten de bestaande, grote organisatie. Bij gebleken succes worden ze snel ingelijfd.

Arno de Vries

Avatar van Gastblogger Over Gastblogger

ZiPconomy geeft ruimte aan auteurs die eenmalig een artikel willen plaatsen op ZiPconomy. Naam en functie van deze gastbloggers worden onder het artikel vermeld.


Gastblogger

Reacties

  1. Arno,

    Dank voor het samenvatten van dit lijvige rapport! Informatief.
    Er komt bij mij wel een heel ander beeld naar voren als bijv in het video interview met Kees Cools http://bit.ly/lB3Ach waarin hij schetst dat de ‘macht bij de arbeid(er)’ ligt en niet meer bij het kapitaal. Niets ‘de bevrijde aap’ maar eerder een beeld van de aap die steeds meer kunstjes moet vertonen en waar ook nog eens slecht verzorgd moet worden. Nu goed, we zullen zien hoe het gaat lopen. De verhoudingen hier liggen toch wezenlijk anders. Ik geloof wel liberalisering van de arbeidsmarkt, beetje nadenken en overleg kan ook geen kwaad. Zie bijv laatste column van Linde Gonggrijp waar ze het heeft over de ICT sector waar nu getracht wordt bruggen te slaan tussen belangen van opdrachtgevers, zzp’ers, bureaus en overheid.

    Hugo-Jan

  2. Peter zegt:

    Arno,

    Fijn dat voor ons die dikke rapport hebt doorgeworsteld!
    Verschil in werkloosheidscijfers is opvallend. Hoop niet dat dat wat zegt over de kwaliteit van het onderzoek…

    Peter

    • Hugo-Jan Ruts zegt:

      Peter,

      ik vermoed dat het verschil zit in het feit dat als je in de US geen ww meer krijgt (en dat is daar betrekkelijk snel) die mensen ook uit de ww statistieken verdwijnen.

      Hugo-Jan